Dagje Den Haag

Beste mensen,
Een blog zou een dagboek moeten zijn, of in ieder geval een zekere regelmaat bevatten, maar ik spring van gebeurtenis naar gebeurtenis. Ik nodig trouwens, bij dezen, eenieder graag uit te schrijven over zaken/problemen met betrekking tot ons beroep, die men graag kwijt wil. Maar nú heb ik zelf toch wel weer iets te vertellen, en ja, dan is het een flink stuk, maar dan heb je ook wat!

Afgelopen woensdag ben ik in Den Haag geweest bij André Nijdam. Hij is beleidsadviseur Contractmanagement voor het Ministerie van Veiligheid en Justitie. Hij had ons uitgenodigd omdat hij graag wilde weten hoe Concorde (C) functioneert als bemiddelaar voor registertolken en -vertalers. Mijn collega moest wegens omstandigheden afzeggen, maar de afspraak stond al lang gepland, dus ging ik alleen.


Al snel bij kennismaking herken ik zijn noordelijke tongval. Later blijkt dat hij uit Friesland naar ‘het Westen’ is verhuisd en ik andersom. Of het daarom meteen klikt of niet, weet ik niet, maar de sfeer is ontspannen en open. Hij is oprecht nieuwsgierig naar hoe het beleid in de praktijk werkt. Hij verontschuldigt zich dat de beleidsmakers er niet bij zijn, en daarom maakt hij veel aantekeningen, zodat hij dat vervolgens met hen kan bespreken.

Ik leg hem uit wie ik ben, wat ik doe en waarom ik in december 2010 de petitie ben gestart. Dat was naar aanleiding van het verlagen van de tarieven door TVcN, maar we zullen het met name uitvoerig over C hebben. We praten over de annuleringsvergoedingen, over de tarieven en het uitnodigingsbeleid van C. En vooral ook over de onvrede die er onder, met name, de registertolken en -vertalers heerst.

Voor hem ligt een dik pak contractvoorwaarden die gelden voor C en hij is verbaasd te horen dat de annuleringsvergoedingen en de werkvergoedingen, zoals de overheid die betaalt aan C, niet bij de uitvoerders van die diensten terechtkomen. Hij vraagt mij bewijs en ik kan het hem alleen leveren met tariefstaten van TVcN.

Maar 100% annuleringsvergoeding krijgt niemand van C, terwijl de overheidsdienst dat wel betaalt als de dienst is geannuleerd op de dag zelf. De bedoeling van de aanbesteding is dat de bemiddelaars alleen het bemiddelingstarief opstrijken. (trouwens, als na 1 december diensten in de zorg uit bezuinigingsoverwegingen niet meer zullen worden aanbesteed is C nog de enige bemiddelaar voor de overheid) De praktijk is echter anders. C betaalt registertolken en -vertalers in Europese talen € 0.76  per minuut, maar krijgt daarvoor meer dan het dubbele, of zelfs drievoudige, bovenop het bemiddelingsloon!

Onlangs heeft Han von den Hoff (manager van Wbtv), zo vertel ik, op een bijeenkomst van gerechtstolken/juridische vertalers gemeld dat het contractueel volkomen legitiem is dat C vertaalwerk opstuurt naar het buitenland en het hier alleen nog maar aanbiedt ter revisie of de broodnodige beëdigingstempel. Waarom, zo vraag ik Nijdam, wordt er dan nog verlangd dat er aan permanente educatie wordt gedaan? Waarom zou iemand zich bijscholen als hij niet meer wordt benaderd en het werk naar de goedkoopste niet-registertolk/ vertaler gaat? Kan ik dat bewijzen, vraagt hij?

Ik vertel hem een voorval op een advocatenkantoor in Groningen, waar ik een tolk op de gang Russisch hoorde praten met een cliënt. De advocate vroeg de tolk waarom ze hem nooit eerder had gezien. Hij zei: ‘ik doe dit nog maar 6 maanden, ik doe het erbij, want ik werk in de bouw als constructeur’. Na hem heb ik getolkt voor dezelfde advocate in dezelfde taal, maar voor de dienst daaraan voorafgaand (van de constructeur) ben ik niet benaderd. Hét bewijs dat C niet eerst registertolken/-vertalers benadert. Kennelijk is de constructeur goedkoper en verdient C daarnaast aan de goede reiskostenvergoeding die de overheid betaalt en zoals die in de wet staat. Maar dat is niet dezelfde vergoeding die C uitbetaalt aan de tolken. Dat is ook precies de reden dat C opdrachten niet clustert, zo is het immers veel lucratiever.

Daarnaast, zo leg ik Nijdam uit, komen dergelijke tolken via een omweg ook in de rechtbank terecht, gewoon met de advocaat mee, want praktisch niemand wordt nog opgeroepen door het OM. Alles gaat via C, ook de tolken/vertalers die werken voor de asieladvocaten.

Om Nijdam te overtuigen van de werkwijze van C noem ik nog twee voorbeelden:

Ik woon op 2 km afstand van het grote gevangeniscomplex in Veenhuizen. In de volksmond zouden er verkeersovertreders zitten die hun boetes niet betalen, maar er zitten ook zware jongens en meisjes. Saban B. is er ontsnapt uit Esserheem en er zitten sowieso veel buitenlanders. Ik ben er in al die jaren slechts één keer geweest om een advocaat en zijn cliënt bij te staan. Maar ja, 2 kilometer levert C ook geen bal op, wel?!

Op een dag moest ik tolken voor een advocaat. Daar aangekomen bleek ik een uur te vroeg, hoewel mijn briefje dat wel als de juiste tijd aangaf. Na telefoontjes tussen C en de advocaat kon niet worden vastgesteld wie daar schuld aan had, maar ze gingen mij dat uur in ieder geval niet vergoeden. Toen ik daarop zei dat ze dan maar een andere tolk moesten gaan zoeken, zei men doodleuk: geen probleem. Notabene met het risico dat ze die niet meer op tijd zouden vinden. Na overleg met de advocaat, die dit toch ook wel al te dol vond, en de cliënt inmiddels ook al – te vroeg – gearriveerd was, heb ik de dienst toch gedaan en daarvoor zelf C gebeld. Ik kreeg een grote bek dat ze dan weer die andere tolk moesten gaan afbellen.

Nijdam is het met me eens dat er werk genoeg is. De bemiddelaar(s) geven ons echter het gevoel van niet, opdat het ‘werkvee’ zijn prijzen maar verlaagt. Ik overleg hem de brief van TVcN met een uitnodiging voor infosessies over hun nieuwe tariefbeleid: ‘marktconforme’ prijzen. Hij wil er graag een kopie van, want dhr. Spaendonck, directeur van TVcN, was er bij de aanbesteding nog juist op tegen geweest de centraal vastgestelde eenheidstarieven los te laten als goed argument om TVcN de aanbesteding te gunnen.

Een aantal vragen passeren nog de revue: waarom is het register ondergebracht bij de Raad voor de Rechtsbijstand (RvR)? Aanbesteden moet, maar waarom niet direct bij de zzp’ers, de IND doet dat toch ook? Hoe vreemd, dat er vaste prijzen in de wet zijn vastgelegd voor tolk- en vertaaldiensten en dat C nu de enige partij is die bemiddelt en dus een monopolie heeft om de uitvoerders van die diensten onder druk te zetten, maar dat tolken/vertalers zelf geen prijsafspraken mogen maken uit vrees de NMa op hun dak te krijgen?

De vergoeding die C. krijgt per uur en per bemiddeling is zeer ruim en gaat elk jaar omhoog. Geef dat aan de mensen die het werk doen en je hoort ons niet meer, zo zeg ik.

De IND zal er ook aan moeten geloven: dat perceel zal ook worden aanbesteed, zo zegt Nijdam. Het moet gaan gelden voor álle overheidsdiensten, hoewel de IND dat helemaal niet wil. En de politie dan? Ja, zegt Nijdam, die zijn gedeeltelijk uitgezonderd vanwege veiligheidseisen.

Nijdam vertelt me dat hij verbaasd is dat er destijds uit de tolk- en vertaalwereld niemand is aangeschoven toen er over de nieuwe aanbesteding zou worden vergaderd. De RvR zat er, de Orde van Advocaten zat aan tafel, maar niemand van de tolken/vertalers zat erbij. Dat is waarschijnlijk de reden dat de RvR het register is gaan beheren. Evenmin begrijpt hij dat de onvrede, in die anderhalf jaar dat het zo functioneert, nooit eerder zo direct aan de overheid kenbaar is gemaakt. Hij weet dat de beroepsgroep slecht is georganiseerd. ‘Jullie kunnen geen vuist maken’, zegt hij. Die opmerking heb ik eerder gehoord (bij het aanbieden van de petitie, bij een gesprek met de IND) en het doet mij pijn dat dat zo is, maar ik kan het alleen maar beamen: ‘dat weet ik maar al te goed!, zeg ik, ‘daar ga ik me ook hard voor maken.’

Hij vraagt hoe hij mij kan helpen. Ik zeg hem, dat ik als geen ander begrijp dat we allereerst een organisatie moeten hebben die gemachtigd is namens – in ieder geval – de registertolken/vertalers te onderhandelen, het betreft hier tenslotte de overheid. Maar in de tussentijd zou het goed zijn als de overheid C controleert: wie van de registertolken/vertalers is opgeroepen/benaderd en hoeveel opdrachten zijn er vergeven. Lijkt me niet moeilijk. Het gebrek aan controle geeft C het gevoel dat ze alles kunnen maken.

Daarnaast spreek ik de hoop uit dat er bij een volgende ontmoeting een bestuur aanschuift van de Unie of Bond, of Orde van tolken en vertalers, die knopen door kan hakken.

Terug in de trein denk ik aan de bakken met geld die C verdient en als de ‘achterban’ eens zou weten hoe veel precies…

wordt vervolgd